WEBVTT

00:00:00.000 --> 00:00:03.279
Zašto su cijene neophodne?

00:00:03.319 --> 00:00:06.321
Sistem određivanja cijena nudi
generisanje informacija,

00:00:06.361 --> 00:00:09.392
prikupljanje i prenošenje procesa
koji može da pozove

00:00:09.432 --> 00:00:12.335
široko rasprostranjene informacije
koje nijedna centralna agencija

00:00:12.375 --> 00:00:13.720
za planiranje, a kamoli neki pojedinac,

00:00:13.760 --> 00:00:16.368
može sam znati, posjedovati ili kontrolisati.

00:00:20.339 --> 00:00:23.879
Cijene igraju ključnu ulogu u prenošenju
ekonomskih informacija.

00:00:23.919 --> 00:00:26.222
Čak i ne znajući zamršene tržišne uslove

00:00:26.262 --> 00:00:28.222
svakog dobra i usluge proizvedene
i potrošene

00:00:28.262 --> 00:00:30.222
i svi resursi koji se koriste za
njihovu proizvodnju,

00:00:30.262 --> 00:00:33.620
proizvođači i potrošači širom svijeta
mijenjaju svoje ponašanje

00:00:33.660 --> 00:00:36.884
čak i do malih promjena tržišnih uslova
putem sistema cijena.

00:00:36.924 --> 00:00:39.746
Na primjer, lim je resurs koji se koristi
u mnogim proizvodima

00:00:39.786 --> 00:00:41.661
koje konzumiramo svakodnevno.

00:00:41.701 --> 00:00:43.661
Ipak, mnogi potrošači, pa čak i proizvođači,

00:00:43.701 --> 00:00:45.556
malo znaju o tržištu lima.

00:00:45.596 --> 00:00:47.833
Bez poznavanja tržišnih uslova za lim,

00:00:47.873 --> 00:00:50.496
proizvođači i potrošači će automatski
prilagoditi svoje ponašanje

00:00:50.536 --> 00:00:52.496
kada dođe do promjene cijene.

00:00:52.536 --> 00:00:55.920
Poremećaj u snabdijevanju limom,
recimo urušavanje rudnika,

00:00:55.960 --> 00:00:58.047
automatski će dovesti do
poskupljenja lima

00:00:58.087 --> 00:01:00.712
i proizvoda od lima.

00:01:00.752 --> 00:01:02.712
Proizvođači ne moraju znati
zašto je cijena porasla,

00:01:02.752 --> 00:01:04.712
samo što sada mogu da
naplate više za lim.

00:01:04.752 --> 00:01:08.133
Ovo navodi proizvođače lima da
povećaju njegovu ponudu.

00:01:08.173 --> 00:01:09.967
Na primjer, radeći duže

00:01:10.007 --> 00:01:12.768
ili korištenjem intenzivnijih
rudarskih tehnika.

00:01:12.808 --> 00:01:16.535
Isto tako, potrošači, videći
povećanje cijena,

00:01:16.575 --> 00:01:19.261
koristiće manje proizvoda
napravljenih od lima.

00:01:19.301 --> 00:01:21.808
Kao što smo vidjeli, i proizvođači
i potrošači

00:01:21.848 --> 00:01:23.180
prilagodili su svoje ponašanje

00:01:23.220 --> 00:01:25.180
da se uzmu u obzir novi tržišni uslovi lima

00:01:25.220 --> 00:01:28.157
kao odgovor na promjenu cijene.

00:01:28.197 --> 00:01:30.519
Cijene igraju vitalnu ulogu u
stvaranju, agregiranju,

00:01:30.559 --> 00:01:33.515
i prenošenje znanja koje je
rasprostranjeno širom svijeta.

00:01:33.555 --> 00:01:36.205
Trebalo bi mjesecima, možda
čak i godinama,

00:01:36.245 --> 00:01:39.224
da vladini službenici procijene
trenutni nivo proizvodnje

00:01:39.264 --> 00:01:42.123
preostalih rudnika, procijeniti
nove tehnologije,

00:01:42.163 --> 00:01:45.100
i odlučiti koji rudnici bi mogli
proizvesti više lima.

00:01:45.140 --> 00:01:47.769
Štaviše, to je gotovo nemoguće
za državnu agenciju

00:01:47.809 --> 00:01:51.215
da uđe u trag svim korisnicima
lima i odredi njihovu upotrebu.

00:01:51.255 --> 00:01:53.558
Na slobodnom tržištu cijene se
automatski prilagođavaju

00:01:53.598 --> 00:01:56.485
na promjene uslova, preferencija
i tehnologije,

00:01:56.525 --> 00:02:00.681
prenošenje relevantnih informacija
proizvođačima i potrošačima.

00:02:00.721 --> 00:02:03.723
Vlade se često pokušavaju umiješati

00:02:03.763 --> 00:02:04.780
sa ovim formiranjem cijena,

00:02:04.820 --> 00:02:07.860
bilo zamjenom sistema cijena centralnim
odborom za planiranje,

00:02:07.900 --> 00:02:10.542
ili prilagođavanjem cijena korištenjem
kontrole cijena.

00:02:10.582 --> 00:02:12.692
Kroz istoriju je to dovelo do
oskudnih resursa

00:02:12.732 --> 00:02:14.903
koji se grubo pogrešno raspoređuju.

00:02:14.943 --> 00:02:17.316
Zbog toga je potrebno
dozvoliti sistemu cijena

00:02:17.356 --> 00:02:22.716
da funkcioniše bez uplitanja vlade.