WEBVTT

00:00:00.749 --> 00:00:04.600
- Era globalizacije je završena.

00:00:04.600 --> 00:00:06.840
Nakon godina trgovinskih deficita

00:00:06.840 --> 00:00:09.690
i gledajući kako naši poslovi
odlaze u inostranstvo,

00:00:09.690 --> 00:00:12.300
pažljivo se gledamo u ogledalo.

00:00:12.300 --> 00:00:15.859
Zašto držati sudbinu naše ekonomije
kao taoca drugih naroda?

00:00:15.859 --> 00:00:18.210
Zašto ne bismo napravili sve što nam
treba upravo ovdje

00:00:18.210 --> 00:00:20.040
u Sjedinjenim Američkim Državama?

00:00:20.040 --> 00:00:23.850
Zašto ne izabrati ekonomsku nezavisnost?

00:00:23.850 --> 00:00:26.100
To je hrabra nova ideja.

00:00:26.100 --> 00:00:29.760
Osim što...nije tako nova.

00:00:29.760 --> 00:00:32.130
U stvari, to je već isprobano

00:00:32.130 --> 00:00:35.613
i postoji jedan mali nedostatak.

00:00:36.600 --> 00:00:38.750
A to je da ima tendenciju da
se potpuno obori.

00:00:38.750 --> 00:00:45.750
[svira muzika]

00:00:46.350 --> 00:00:48.450
Međunarodna trgovina.

00:00:48.450 --> 00:00:50.389
Dvije riječi toliko zanimljive da...

00:00:50.389 --> 00:00:52.770
ok, vjerovatno te tjeraju da
vrištiš u jastuk.

00:00:52.770 --> 00:00:54.450
Potpuno razumljivo.

00:00:54.450 --> 00:00:55.890
Ekonomija može biti takva.

00:00:55.890 --> 00:00:56.910
Ali evo u čemu je stvar:

00:00:56.910 --> 00:00:58.920
Ako razumemo trgovinu,

00:00:58.920 --> 00:01:00.150
čini razumevanje ostatka

00:01:00.150 --> 00:01:02.250
ekonomije mnogo lakše.

00:01:02.250 --> 00:01:05.370
Zato što je princip koji je jasan:

00:01:05.370 --> 00:01:10.070
Većina naših prirodnih intuicija
o bogatstvu... je pogrešna.

00:01:10.070 --> 00:01:11.520
Šta mislimo pod tim?

00:01:11.520 --> 00:01:13.110
Pa počni sa ovim:

00:01:13.110 --> 00:01:14.730
U zadnjih 70-ak godina,

00:01:14.730 --> 00:01:16.950
svijet je vidio eksploziju

00:01:16.950 --> 00:01:18.810
u međunarodnoj trgovini -

00:01:18.810 --> 00:01:20.730
u robi ili uslugama koje se prave

00:01:20.730 --> 00:01:23.780
u jednoj zemlji, a zatim prodaju u drugoj.

00:01:23.780 --> 00:01:25.298
I za to isto vrijeme

00:01:25.298 --> 00:01:30.298
svijet je postao oko 10 puta bogatiji.

00:01:30.330 --> 00:01:31.980
Sada, naravno, to ne znači

00:01:31.980 --> 00:01:34.780
da je svo to bogatstvo uzrokovano
trgovinom.

00:01:34.780 --> 00:01:36.870
Ali ono što to gotovo sigurno znači jeste

00:01:36.870 --> 00:01:39.930
da trgovina nije loša za rast.

00:01:39.930 --> 00:01:42.060
U stvari, izvještava Svjetska banka

00:01:42.060 --> 00:01:44.010
da je trgovina povećala prihode

00:01:44.010 --> 00:01:49.010
širom svijeta za skoro 25% od samo 1990.

00:01:49.500 --> 00:01:53.430
i za 50% za najsiromašnije dijelove svijeta.

00:01:53.430 --> 00:01:56.707
U SAD-u otprilike svaki peti posao

00:01:56.707 --> 00:01:59.620
ima neke veze sa međunarodnom trgovinom.

00:01:59.620 --> 00:02:00.840
i u stvari,

00:02:00.840 --> 00:02:04.470
anketa više od 80 vodećih
ekonomista u zemlji -

00:02:04.470 --> 00:02:08.880
grupa, treba da primijetimo, koja
se ne slaže u svemu -

00:02:08.880 --> 00:02:10.979
nisam mogao naći nijednog ko
je rekao da bi državi

00:02:10.979 --> 00:02:14.610
bilo bolje bez slobodne trgovine.

00:02:14.610 --> 00:02:18.100
Sve to izgleda... kontraintuitivno, zar ne?

00:02:18.100 --> 00:02:20.070
Kako nas to tačno čini bogatijima

00:02:20.070 --> 00:02:20.940
da pošaljemo čitavu gomilu

00:02:20.940 --> 00:02:23.310
našeg novca inostranstvu?

00:02:23.310 --> 00:02:24.570
ako izgleda čudno,

00:02:24.570 --> 00:02:25.730
razmislite o tome ovako:

00:02:25.730 --> 00:02:29.610
Zamislite da ste odlučili da budete
potpuno samodovoljni -

00:02:29.610 --> 00:02:32.430
uzgajate svoju hranu, pravite svoju odjeću,

00:02:32.430 --> 00:02:34.179
generišete vlastitu snagu.

00:02:34.179 --> 00:02:38.280
Drugim riječima, zamislite
da živite u Vermontu.

00:02:38.280 --> 00:02:39.990
Mogli bi ovo uraditi,

00:02:39.990 --> 00:02:41.970
ali velike su šanse da bi kvalitet

00:02:41.970 --> 00:02:43.660
tih proizvoda bio gori

00:02:43.660 --> 00:02:46.698
nego da ste ih upravo kupili od...

00:02:46.698 --> 00:02:49.260
znaš, nekog ko je znao šta radi.

00:02:49.260 --> 00:02:51.120
I takođe biste propustili priliku

00:02:51.120 --> 00:02:52.200
da zaradite više novca

00:02:52.200 --> 00:02:55.430
radeći nešto u čemu ste zaista dobri.

00:02:55.430 --> 00:02:58.350
Zato većina nas ne živi tako

00:02:58.350 --> 00:02:59.790
u savremenom svijetu.

00:02:59.790 --> 00:03:02.541
Jer nam suprotno omogućava
da zaradimo više novca

00:03:02.541 --> 00:03:06.810
i dobijemo kvalitetniju robu i usluge.

00:03:06.810 --> 00:03:08.130
Mislim, seti se kako je to bilo

00:03:08.130 --> 00:03:10.690
da sami ošišate kosu tokom COVID-a?

00:03:11.460 --> 00:03:13.179
Ovaj pristup takođe ima još
jednu prednost,

00:03:13.179 --> 00:03:14.640
što više ljudi

00:03:14.640 --> 00:03:16.009
pokušavaju dobiti vaš posao -

00:03:16.009 --> 00:03:18.299
što je veća konkurencija -

00:03:18.299 --> 00:03:21.690
to ima manju tendenciju da zadrži cijene.

00:03:21.690 --> 00:03:24.780
I to je isti princip iza slobodne trgovine.

00:03:24.780 --> 00:03:28.140
Neka ljudi širom svijeta rade
ono u čemu su najbolji

00:03:28.140 --> 00:03:29.520
i svi ćemo imati koristi

00:03:29.520 --> 00:03:32.820
od nižih troškova i boljih proizvoda.

00:03:32.820 --> 00:03:34.780
To je win-win!

00:03:34.780 --> 00:03:37.920
Pa... nekako.

00:03:37.920 --> 00:03:41.568
U stvari, trebalo bi da razmišljamo o
tome kao win-win-lose.

00:03:41.568 --> 00:03:43.170
Jer evo u čemu je stvar:

00:03:43.170 --> 00:03:45.960
Mnogi od onih istih ekonomista
koji tako brzo kažu

00:03:45.960 --> 00:03:48.163
da je trgovina dobra za zemlju u cjelini

00:03:48.163 --> 00:03:53.163
takođe će vam reći da nemaju svi koristi.

00:03:53.200 --> 00:03:56.550
Veća strana konkurencija može ostaviti
američke kompanije

00:03:56.550 --> 00:03:58.869
bez posla, koštati radnike posla.

00:03:58.869 --> 00:04:02.651
A posebno, kada je Amerika proširila
trgovinu sa Kinom,

00:04:02.651 --> 00:04:07.350
posebno su pogođeni pojedini
dijelovi zemlje.

00:04:07.350 --> 00:04:09.851
Neki nekada živahni delovi nacije

00:04:09.851 --> 00:04:12.210
sada su kao gradovi duhova.

00:04:12.210 --> 00:04:14.940
Izgubljena je cjelokupna
egzistencija ljudi.

00:04:14.940 --> 00:04:18.420
Sve to izgleda kao da bi trebalo da
bude razbijanje dogovora.

00:04:18.420 --> 00:04:19.440
Zašto se držati trgovine

00:04:19.440 --> 00:04:22.710
ako žrtvuje najugroženije
Amerikance?

00:04:22.710 --> 00:04:25.359
Pa, jeste li spremni da ovo
postane složenije?

00:04:25.359 --> 00:04:28.080
Jer jedina stvar koja može biti gora

00:04:28.080 --> 00:04:31.260
za ranjive Amerikance nego
slobodna trgovina...

00:04:31.260 --> 00:04:33.940
je nedostatak slobodne trgovine.

00:04:34.500 --> 00:04:35.760
Istraživanja su otkrila ne samo

00:04:35.760 --> 00:04:38.790
da ograničavanje trgovine podiže
cijene za Amerikance,

00:04:38.790 --> 00:04:39.720
ali da ih to pokreće

00:04:39.720 --> 00:04:43.980
najviše za najmanje dobrostojeće
Amerikance.

00:04:43.980 --> 00:04:46.590
U stvari, procjenjuje se da
najsiromašniji Amerikanci

00:04:46.590 --> 00:04:49.320
gube više od pet puta više

00:04:49.320 --> 00:04:53.310
njihovih prihoda na tarife kao
oni najbogatiji.

00:04:53.310 --> 00:04:55.710
E sad, možda je to vrijedno truda
da zaštitimo poslove,

00:04:55.710 --> 00:04:57.753
ali...o tome.

00:04:58.650 --> 00:05:00.060
Kada su SAD stavile carine

00:05:00.060 --> 00:05:02.811
na strani čelik i aluminijum 2018.

00:05:03.300 --> 00:05:06.970
procijenjeno je da je to otvorilo
1.000 radnih mjesta

00:05:06.970 --> 00:05:08.520
za ljude koji proizvode čelik...

00:05:09.700 --> 00:05:15.480
ali je dovelo do 75.000 manje radnih mjesta
u industrijama koje koriste čelik.

00:05:16.340 --> 00:05:20.150
Uostalom, ako poskupite cijene sirovina,

00:05:20.500 --> 00:05:22.650
to će značiti manje posla...

00:05:22.650 --> 00:05:24.870
i manje radnika.

00:05:24.870 --> 00:05:27.591
Sve nas to dovodi do jednog zaključka:

00:05:27.591 --> 00:05:30.330
Ništa od ovoga nije jednostavno.

00:05:30.330 --> 00:05:31.830
Šta god da radimo u trgovini,

00:05:31.830 --> 00:05:34.210
ima troškove.

00:05:34.210 --> 00:05:36.960
Što nas ostavlja sa dva pitanja:

00:05:36.960 --> 00:05:40.510
Broj jedan: koji put najmanje šteti?

00:05:40.510 --> 00:05:41.671
I broj dva:

00:05:41.671 --> 00:05:45.670
šta možemo učiniti da pomognemo ljudima
koji su uhvaćeni u unakrsnoj vatri?

00:05:46.289 --> 00:05:48.940
Jer ovdje nema lakih opcija.

00:05:50.130 --> 00:05:52.317
Osim ako ne odlučimo da idemo
u Vermont.

00:05:52.317 --> 00:05:57.440
Ali vjerujte nam, nikada nećete
otići u Vermont.

00:05:59.774 --> 00:06:22.857
[lagana optimistična muzika]