- Xhoni është këpucar
në shtetin e largët të Los Zapatos.
Ai arriti një pozicion të rëndësishëm tregu
në mënyrë të ndershme, d.m.th.
duke ofruar produkte të kënaqshme për klientët,
duke prezantuar risi,
dhe duke u siguruar që të ndiqte tendencën aktuale.
Për shumë vite,
ai arriti të parashikojë saktësisht shijet e klientëve
dhe kjo i ka sjellë shumë sukses dhe fitime të kënaqshme.
Për fat të keq, suksesi e bëri Xhonin paksa dembel.
Ai filloi të investojë më pak në biznes,
dhe të bazohej në shitjet e vjetra të suksesshme,
sesa që të kërkonte gjithashtu tendenca të reja.
Ai me siguri nuk e zgjeroi biznesin e tij si më parë,
por u fokusua në ruajtjen e status quo-së.
Megjithatë, konkurrenca kishte të bënte me një qasje tjetër.
Kur Xhoni e uli ritmin,
konkurrentët u shtuan me shpejtësi.
Si ata vendas ashtu edhe ata të huaj
rritën aksionet e tyre të tregjeve
dhe i joshën klientët e Xhonit, duke u ofruar çmime më të ulëta
dhe cilësi më të mirë.
Xhoni e pa me shqetësim të madh rënien e shitjeve të tij.
Ai prapë ruante një pozicion të fuqishëm në treg,
por ishte i vetëdijshëm se duhej bërë diçka për ta ruajtur atë.
Ai u vu para dy zgjedhjeve:
ose të rriste rendimentin e tij,
të fokusohej përsëri në risi, të ulte kostot,
të investonte në mallra më të mira kapitale
ose thjesht të fillonte të lobonte lidhur me disa rregullore
që do të kufizonin konkurrentët e tij.
Xhoni zgjodhi opsionin e dytë.
Pse? Epo, së pari, sepse mundte.
Së dyti, sepse ishte shumë më i lehtë
se opsioni i parë.
Pasi mori këtë vendim
atij i duhej të mendonte se çfarë duhej bërë
që plani i tij të ishte i suksesshëm.
Ah, por ai kishte kaq shumë instrumente potenciale për të përdorur.
P.sh. ai mund të
lobonte që qeveria t’i jepte atij
një licencë ekskluzive për të shitur këpucë në shtetin e tij
ose njerëzit të urdhëroheshin që të blinin
të paktën një palë këpucë prej tij çdo vit.
Ai e kuptoi shpejt se kjo do të ishte e tepërt
dhe askush nuk do ta pranonte, për më tepër kur bëhet fjalë për këpucë.
Ai e dinte se duhej të ishte më shumë preciz me kërkesat e tij.
Opsioni më i mirë ishte të paraqiste kërkesat e tij
në mënyrë që njerëzit të mendonin se ai nuk është i interesuar
për fitimet e tij, por më tepër për të mirën e përbashkët,
për punonjësit ose klientët.
Ai gjithashtu e dinte se nuk do të ishte në gjendje
të ishte monopolist i vetëm,
kështu që vendosi të bashkojë forcat
me prodhuesit e tjerë ekzistues vendas
për të kufizuar
mbase edhe eliminuar të gjithë konkurrencën e huaj,
madje edhe për ta bërë thuajse të pamundur
shfaqjen e një konkurrence të re vendase.
Ai ua prezantoi idetë konkurrentëve të tij kryesorë vendas
dhe kur ranë dakord,
ata së bashku krijuan Shoqatën e Prodhuesve të Këpucëve
të Kombit të Madh të Los Zapatos.
Xhoni u zgjodh president i ri i shoqatës,
e cila filloi të përgatitë menjëherë propozimet për projektligje.
Qëllimi i projektligjit të parë
ishte vendosja e një tarife shumë të lartë për importin e këpucëve.
Shpjegimi për këtë ishte se konkurrenca e huaj ishte e pandershme
pasi përdorte uljen e çmimeve.
U argumentua se tarifa e re do të shpëtonte
edhe vendet e punës,
të cilat rrezikoheshin nga konkurrenca e huaj.
Xhoni dhe bashkëpunëtorët e tjerë dhanë shumë intervista radiotelevizione
ku paraqisnin argumente
në favor të projektligjit.
Ata shkruan artikuj, bënë deklarata
dhe u përpoqën të bindnin politikanët vendas për kauzën e tyre.
Klientët ishin plotësisht kundër këtij propozimi,
pasi kjo do t'u kufizonte zgjedhjet,
por zëri i tyre nuk u dëgjua mjaftueshëm.
Në fund të fundit, nuk ishte sikur të ishin
pjesë e një lloj shoqate konsumatore.
Kështu fituan prodhuesit e këpucëve dhe ligji i ri u miratua.
Tani e tutje, nëse një konsumator donte të blinte këpucë,
duhej të blinte nga një prodhues vendas,
sepse produktet e konkurrencës së huaj
ishin shumë të shtrenjta për shkak të tarifave.
Pra, ky është një nga problemet e zgjidhura të Xhonit.
Megjithatë, kishte një problem tjetër.
Xhoni e dinte se mungesa e konkurrencës së huaj
do të sillte fitime më të larta për prodhuesit vendas
dhe fitime më të larta do të sillnin përfundimisht
konkurrencë e re në vend.
Bllokimi i konkurrencës së re vendase
ishte më i vështirë se bllokimi i konkurrencës së huaj.
Në rastin e konkurrencës së huaj,
shoqata mund përdorte si argument
ruajtjen e vendeve të punës ose avantazhin e pandershëm konkurrues,
por nuk do të kishte kuptim
në rastin e konkurrencës së re vendase.
Xhoni propozoi një qasje të ndryshme
dhe tha se këpucët e këqija janë shkaktari i problemeve të ndryshme,
por nuk bëhet fjalë për këpucët cilësore.
Dhe për shkak se të gjithë duan të kenë këpucë cilësore,
prodhimi i këpucëve duhet të licencohet
dhe këpucët të certifikohen për t'u siguruar që këmba e klientit
do të mbrohej nga prodhuesit e këqij
që prodhojnë këpucë me cilësi të ulët.
Licencimi nuk do të ishte falas, sigurisht, përkundrazi -
do të kushtonte shumë. Dhe nëse dikush do të donte të licencohej
do të duhej të plotësonte disa kërkesa të forta.
Kërkesat do të caktoheshin
nga Shoqata e Prodhuesve të Këpucëve
të Kombit të Madh të Los Zapatos,
pasi ata ishin qartësisht ekspertët e kësaj çështje.
Certifikata do të jepej
nga komisioni i posaçëm
ku do të merrnin pjesë
edhe anëtarët e shoqatës.
Tash e tutje, prodhuesit e rinj të këpucëve
do të duhej të ndiqnin udhëzimet e detajuara
gjatë procesit të prodhimit
për të pasur mundësi që të pajiseshin me certifikatë,
dhe shitjet pa certifikatë do të ishin të ndaluara,
sigurisht për të mirën e klientit.
Shoqata krijoi edhe një herë një projektligj,
i cili kaloi shpejt,
sepse kush nuk do të donte t'i mbronte klientët
nga këpucët e cilësisë së dobët?
Xhoni dhe prodhuesit e tjerë të vjetër
mund të përballonin blerjen e një licence të shtrenjtë,
por për fat të keq, kostoja ishte shumë e madhe për aktorët e rinj.
Kjo në mënyrë të efektshme e dekurajon konkurrencën potenciale.
Për fat të mirë, Xhoni dhe aktorët e vjetër
plotësuan çdo kërkesë prodhimi
që ata vetë krijuan,
për të certifikuar këpucët e tyre.
Ky ishte një veprim i zgjuar nga Xhoni, sepse ai e filloi nga një biznes i vogël,
dhe megjithëse kujdesej shumë për cilësinë
e produktit të tij, atij iu deshën vite
për të përmbushur të gjitha kërkesat
e shumta që shoqata u vendos tani të gjithëve.
Kështu, ai e dinte shumë mirë
se kjo do të dekurajonte edhe më shumë konkurrencën e mundshme.
Sigurisht, Xhoni nuk do ta pranonte kurrë publikisht
se idetë e tij kishin të bënin
me dekurajimin e konkurrencës.
Ai gjithmonë fliste për të mirën e klientit
dhe këmbët e tij të shëndetshme.
Dhe kështu Xhoni dhe të tjerët krijuan një monopol,
apo duhet të themi oligopol në Los Zapatos?
Tani e tutje,
dikush që donte të hynte në tregun e prodhimit të këpucëve
do të duhej të ishte tejet i vendosur
dhe të kishte mjete shumë të forta financiare.
Barrierat e pranimit u rritën ndjeshëm.
Kush fitoi dhe kush humbi?
Përfituesit e dukshëm të këtyre privilegjeve monopoliste
janë Xhoni dhe prodhuesit e vjetër vendas.
Ata mund të jenë të qetë se një konkurrent i ri vendas a i huaj
ka shumë pak gjasa që t’ia dalë.
Ata do të jenë në gjendje të arrijnë çmimin e monopolit nëse,
siç shkruan Rothbard, "Lakorja e kërkesës nuk është elastike
ose mjaftueshëm më pak elastike, mbi çmimin e tregut të lirë".
Është e mundur që punonjësit e Xhonit do të përfitonin gjithashtu
pasi do të ruanin vendet e punës që ndryshe do t’i kishin humbur
nëse Xhoni do të kishte humbur pozicionin e tij në treg.
Kush humbet?
Konkurrenca e huaj që bllokohet nga tarifat e larta.
Gjithashtu, konkurrenca e brendshme
potenciale pasi barriera e pranimit është shumë, shumë më e lartë,
dhe klientët që tani kanë më pak zgjedhje
dhe paguajnë çmime më të larta për shkak të ofertës së ulët
të këpucëve dhe/ose çmimeve monopole.
Vizitoni faqen econclips.com.
Ju nxis të abonoheni në kanalin tonë të YouTube
dhe të pëlqeni faqen tonë në Facebook.
Lidhjet mund të gjenden në përshkrimin e videos.