WEBVTT

00:00:00.240 --> 00:00:01.470
- Con uzaq Los Zapatos diyarında

00:00:01.470 --> 00:00:04.050
yaşayan bir ayaqqabı istehsalçısıdır.

00:00:04.050 --> 00:00:06.090
O, məsuliyyətli şəkildə, yəni
istehlakçılara

00:00:06.090 --> 00:00:08.070
arzu olunan məhsullar təklif etmək,

00:00:08.070 --> 00:00:10.530
innovasiyalar tətbiq etmək və
mövcud

00:00:10.530 --> 00:00:11.940
tendensiyaları izləməklə

00:00:11.940 --> 00:00:15.180
bazarda əhəmiyyətli mövqe qazanmışdı.

00:00:15.180 --> 00:00:16.320
Uzun illər boyunca o,

00:00:16.320 --> 00:00:19.320
müştərilərinin istəklərini qabaqcadan
təxmin edərək

00:00:19.320 --> 00:00:22.770
böyük uğur və sabit qazanc əldə etdi.

00:00:22.770 --> 00:00:26.310
Əfsuslar olsun ki, uğur qazanmaq
Conu bir az tənbəlləşdirdi.

00:00:26.310 --> 00:00:28.920
O, biznesinə daha az sərmaye
qoymağa başladı.

00:00:28.920 --> 00:00:31.170
Con yeni tendensiyalar axtarmaq
əvəzinə,

00:00:31.170 --> 00:00:33.900
əvvəllər ən çox satılan məhsullara
bel bağlayırdı.

00:00:33.900 --> 00:00:36.750
O, qətiyyən biznesini əvvəlki kimi
genişləndirmədi, əksinə,

00:00:36.750 --> 00:00:39.690
bütün diqqətini status-kvonu
qoruyub saxlamağa yönləndirdi.

00:00:39.690 --> 00:00:42.870
Bununla belə, rəqabətə
fərqli yanaşmalar mövcud idi.

00:00:42.870 --> 00:00:44.280
Con yavaşladıqca onun rəqibləri

00:00:44.280 --> 00:00:46.950
sürətlə inkişaf edirdi.

00:00:46.950 --> 00:00:49.230
Həm yerli, həm də xarici
rəqiblər

00:00:49.230 --> 00:00:50.640
bazar paylarını artıraraq,

00:00:50.640 --> 00:00:53.250
daha aşağı qiymət və yüksək
keyfiyyət təklif edərək

00:00:53.250 --> 00:00:55.140
Conun müştərilərini
özlərinə cəlb etdilər.

00:00:55.140 --> 00:00:59.190
Con düşən ticarət statistikasını
təşviş içində izləyirdi.

00:00:59.190 --> 00:01:01.290
O, hələ də güclü bazar mövqeyinə
malik olsa da,

00:01:01.290 --> 00:01:03.840
bilirdi ki, bu mövqeyi qoruyub saxlamaq
üçün nəsə etmək lazımdır.

00:01:03.840 --> 00:01:05.580
Onun qarşısında iki seçim var idi -

00:01:05.580 --> 00:01:07.620
diqqətini innovasiyaya
yönəltməklə məhsuldarlığı

00:01:07.620 --> 00:01:10.380
yenidən artıraraq, xərcləri azaltmaq,
daha yaxşı kapital mallarına

00:01:10.380 --> 00:01:12.120
sərmayə yatırmaq,
yaxud da

00:01:12.120 --> 00:01:15.390
sadəcə olaraq rəqabəti
məhdudlaşdıran

00:01:15.390 --> 00:01:17.850
lobbiçilik fəaliyyəti
ilə məşğul olmağa başlamaq.

00:01:17.850 --> 00:01:19.770
Con ikinci variantı seçdi.

00:01:19.770 --> 00:01:22.440
Niyə?
Yaxşı, birincisi o, bunu etməyi bacarardı.

00:01:22.440 --> 00:01:24.450
İkinci səbəb isə bunun birinci

00:01:24.450 --> 00:01:26.120
variantdan daha asan olması idi.

00:01:26.460 --> 00:01:28.050
Qərarını verdikdən sonra

00:01:28.050 --> 00:01:29.760
planın uğur qazanması üçün
nə etməli olduğu

00:01:29.760 --> 00:01:31.440
barədə düşünməli idi.

00:01:31.440 --> 00:01:34.710
Ah, amma onun istifadə etməsi üçün
bir çox potensial vasitə var idi.

00:01:34.710 --> 00:01:36.120
Məsələn, dövlətin ona
öz ölkəsində

00:01:36.120 --> 00:01:37.860
ayaqqabı satmaq üçün xüsusi

00:01:37.860 --> 00:01:40.680
lisenziya verməsi,
və ya insanları ondan ildə

00:01:40.680 --> 00:01:42.330
ən azı bir cüt ayaqqabı almağa

00:01:42.330 --> 00:01:45.240
məcbur etməsi üçün
lobbiçilik edə bilərdi.

00:01:45.240 --> 00:01:47.700
Tezliklə, o anladı ki, bu
ifratçılıqdır və heç kim

00:01:47.700 --> 00:01:51.150
hər hansı bir şəkildə ayaqqabı üçün
buna razı olmayacaq.

00:01:51.150 --> 00:01:54.810
O bilirdi ki, tələblərində
daha incə olmalıdır.

00:01:54.810 --> 00:01:57.270
Ən optimal variant, tələblərini
insanların onun öz

00:01:57.270 --> 00:01:59.490
mənfəətini güddüyünü deyil,
ümumi rifah, işçilər

00:01:59.490 --> 00:02:02.370
yaxud istehlakçılarla maraqlandığını
düşünəcəkləri

00:02:02.370 --> 00:02:05.270
şəkildə təqdim etmək idi.

00:02:05.430 --> 00:02:07.350
Bununla yanaşı, Con tək başına
monopolist

00:02:07.350 --> 00:02:08.610
ola bilməyəcəyini də

00:02:08.610 --> 00:02:10.290
dərk edirdi, beləliklə, o,

00:02:10.290 --> 00:02:12.390
xarici rəqabəti məhdudlaşdırmaq
hətta bəlkə də,

00:02:12.390 --> 00:02:13.740
tamamilə aradan qaldırmaq
və yeni

00:02:13.740 --> 00:02:16.650
daxili rəqabətin yaranmasını
demək olar ki, qeyri-mümkün

00:02:16.650 --> 00:02:18.900
hala gətirmək üçün
digər mövcud

00:02:18.900 --> 00:02:21.960
istehsalçılarla güclərini birləşdirmək qərarına gəldi.

00:02:22.410 --> 00:02:25.590
O, ideyalarını əsas yerli
rəqiblərə təqdim etdi və

00:02:25.590 --> 00:02:27.060
onlar qoşulmağa razı olduqda

00:02:27.060 --> 00:02:30.030
birlikdə, "Los Zapatosda
Böyük Millətin

00:02:30.030 --> 00:02:32.640
Ayaqqabı İstehsalçıları Assosasiyası"nın
əsasını qoydular.

00:02:32.640 --> 00:02:35.700
Con tez bir zamanda qanun layihələri
üzərində işə başlayan

00:02:35.700 --> 00:02:38.550
Assosasiyanın yeni
prezidenti seçildi.

00:02:38.550 --> 00:02:40.320
İlk qanun layihəsinin məqsədi
ayaqqabı

00:02:40.320 --> 00:02:43.680
idxalına çox yüksək rüsumlar
tətbiq etməkdən ibarət idi.

00:02:43.680 --> 00:02:47.310
Bunun açıqlaması xarici rəqabətdə qiymət
dempinqindən istifadə edildiyindən

00:02:47.310 --> 00:02:48.720
onun
ədalətsiz olması fikri idi.

00:02:48.720 --> 00:02:50.940
Yeni rüsumların həmçinin
xarici rəqabətin

00:02:50.940 --> 00:02:52.950
təhlükə altında qoyduğu
yerli iş yerlərini

00:02:52.950 --> 00:02:55.770
qoruyacağı
iddia olunurdu.

00:02:55.770 --> 00:02:59.250
Con və digər tərəfdaşlar qanun layihəsinin
lehinə arqumentlər

00:02:59.250 --> 00:03:00.840
təqdim etmək üçün
bir çox

00:03:00.840 --> 00:03:02.730
televiziya və radio müsahibələri verdilər.

00:03:02.730 --> 00:03:05.520
Onlar məqalə, hesabat və
bəyanatlar yazaraq

00:03:05.520 --> 00:03:08.370
yerli siyasətçiləri haqlı olduqlarına
inandırmağa çalışırdılar.

00:03:08.370 --> 00:03:10.860
İstehlakçılar isə bu təklifə
kəskin surətdə qarşı çıxdılar,

00:03:10.860 --> 00:03:12.810
çünki bununla onların seçim
imkanları məhdudlaşacaqdı,

00:03:12.810 --> 00:03:14.910
lakin onların
fikirlərinə məhəl qoyulmadı.

00:03:14.910 --> 00:03:16.920
Nəticə etibarilə, onlar hansısa

00:03:16.920 --> 00:03:20.220
istehlakçı assosasiyasının
üzvü deyildilər.

00:03:20.220 --> 00:03:24.030
Beləliklə, ayaqqabı istehsalçıları qalib gəldi
və qanun layihəsi qəbul edildi.

00:03:24.030 --> 00:03:27.150
Bundan sonra əgər istehlakçı
ayaqqabı satın almaq istəsə,

00:03:27.150 --> 00:03:29.250
yerli istehsalçıya üz tutmalı idi,

00:03:29.250 --> 00:03:31.050
çünki xarici rəqiblərin məhsullarına

00:03:31.050 --> 00:03:33.750
qoyulan rüsumlar çox yüksək idi.

00:03:33.750 --> 00:03:36.630
Beləcə, Con problemlərdən
birini həll etdi.

00:03:37.830 --> 00:03:40.380
Lakin daha bir problem var idi.

00:03:40.380 --> 00:03:42.900
Con xarici rəqabətin olmaması
nəticəsində yerli

00:03:42.900 --> 00:03:45.420
istehsalçıların mənfəətinin
artacağını və bunun da

00:03:45.420 --> 00:03:47.250
öz növbəsində, yeni
daxili rəqabətə

00:03:47.250 --> 00:03:49.290
gətirib çıxaracağını bilirdi.

00:03:49.290 --> 00:03:51.150
Yeni daxili rəqabətin qarşısını almaq
xarici

00:03:51.150 --> 00:03:53.550
rəqabətin qarşısını almaqdan
daha çətin məsələ idi.

00:03:53.550 --> 00:03:55.530
Söhbət xarici rəqabətdən getdikdə,

00:03:55.530 --> 00:03:57.720
assosasiya arqument kimi
iş yerlərinin qorunmasını

00:03:57.720 --> 00:04:00.600
və yaxud ədalətsiz rəqabət
üstünlüyünü

00:04:00.600 --> 00:04:01.710
göstərsə də, yeni daxili

00:04:01.710 --> 00:04:04.200
rəqabət məsələsində
bu heç bir məna ifadə etmirdi.

00:04:04.710 --> 00:04:06.660
Con fərqli bir
yanaşma təklif edərək,

00:04:06.660 --> 00:04:09.780
keyfiyyətli ayaqqabılardan fərqli olaraq,
keyfiyyətsiz

00:04:09.780 --> 00:04:12.360
ayaqqabıların böyük sıxıntılara
səbəb olduğunu bildirdi.

00:04:12.360 --> 00:04:15.420
Hər kəs keyfiyyətli ayaqqabılara
sahib olmaq istədiyindən

00:04:15.420 --> 00:04:16.920
ayaqqabı istehsalı

00:04:16.920 --> 00:04:19.560
lisenziyalaşdırılmalı və ayaqqabılar
sertifikatlı

00:04:19.560 --> 00:04:21.570
olmalıdır ki, istehlakçılar
keyfiyyətsiz

00:04:21.570 --> 00:04:23.430
ayaqqabı istehsalçılarından qorunsun.

00:04:24.300 --> 00:04:27.870
Əlbəttə ki, lisenziyalaşdırma ödənişsiz,
olmamalı, əksinə,

00:04:27.870 --> 00:04:31.560
çox bahalı olmalı idi.
Lisenziya almaq istəyən kəslər

00:04:31.560 --> 00:04:34.860
bəzi sərt tələbləri
yerinə yetirməli olacaqdı.

00:04:34.860 --> 00:04:36.510
Tələblər də "Los Zapatosda Böyük Millətin

00:04:36.510 --> 00:04:38.430
Ayaqqabı İstehsalçıları Assosasiyası"

00:04:38.430 --> 00:04:40.560
tərəfindən müəyyən edilməli idi,

00:04:40.560 --> 00:04:43.680
çünki onlar, şübhəsiz ki,
bu sahədə ekspert idilər.

00:04:43.680 --> 00:04:45.000
Sertifikat assosasiya

00:04:45.000 --> 00:04:46.350
üzvlərinin də

00:04:46.350 --> 00:04:48.030
iştirak edəcəyi xüsusi

00:04:48.030 --> 00:04:50.130
komissiya tərəfindən veriləcəkdi.

00:04:50.130 --> 00:04:52.080
Bundan sonra yeni ayaqqabı

00:04:52.080 --> 00:04:53.970
istehsalçıları sertifikat
əldə etmək üçün

00:04:53.970 --> 00:04:55.410
istehsal prosesi zamanı

00:04:55.410 --> 00:04:57.360
qoyulan geniş təlimatları

00:04:57.360 --> 00:04:59.970
yerinə yetirməli olacaqdılar
və təbii ki, istehlakçıların

00:04:59.970 --> 00:05:02.700
rifahı naminə, sertifikatsız
satışlar qadağan olunacaqdı.

00:05:02.700 --> 00:05:05.550
Assosasiya daha bir qanun
layihəsi hazırladı və bu, tezliklə

00:05:05.550 --> 00:05:06.870
qəbul edildi, istehlakçıların

00:05:06.870 --> 00:05:08.940
keyfiyyətsiz ayaqqabılardan

00:05:08.940 --> 00:05:11.000
uzaq olmasını kim istəməzdi ki?

00:05:11.340 --> 00:05:13.500
Con və digər keçmiş istehsalçıların

00:05:13.500 --> 00:05:15.660
bahalı lisenziyanı
almağa imkanı var idi,

00:05:15.660 --> 00:05:19.320
amma təəssüflər olsun ki, yenilər üçün
bu, çox yüksək məbləğ idi.

00:05:19.320 --> 00:05:22.770
Bu, potensial rəqabətin
qarşısını effektiv şəkildə aldı.

00:05:22.770 --> 00:05:24.990
Xoşbəxtlikdən, Con və keçmiş istehsalçılar

00:05:24.990 --> 00:05:26.700
özlərinin müəyyən etdikləri bütün

00:05:26.700 --> 00:05:28.440
istehsal tələblərini qarşıladı,

00:05:28.440 --> 00:05:30.750
beləliklə, onların ayaqqabıları
sertifikat aldı.

00:05:30.750 --> 00:05:34.020
Con ağıllı addım atmışdı,
çünki o,

00:05:34.020 --> 00:05:35.850
kiçik bizneslə başlamışdı
və məhsulunun

00:05:35.850 --> 00:05:37.470
keyfiyyətinə hər zaman əhəmiyyət

00:05:37.470 --> 00:05:40.200
versə də, indi
assosasiyanın hamıya qoyduğu

00:05:40.200 --> 00:05:42.960
bütün yüksək tələbləri
qarşılamaq üçün illər çəkdi.

00:05:42.960 --> 00:05:44.580
Beləliklə, o bunun potensial

00:05:44.580 --> 00:05:47.550
rəqabətin qarşısını alacağını
çox yaxşı bilirdi.

00:05:47.550 --> 00:05:49.830
Əlbəttə, Con ideyalarının
rəqabətin

00:05:49.830 --> 00:05:51.420
qarşısını almaqla əlaqədar olduğunu

00:05:51.420 --> 00:05:53.460
heç vaxt açıq şəkildə
etiraf etməyəcəkdi.

00:05:53.460 --> 00:05:55.710
O, hər zaman
istehlakçıların rifahı və

00:05:55.710 --> 00:05:57.480
möhkəm ayaqqabıları
haqqında danışacaqdı.

00:05:58.110 --> 00:06:01.140
Beləcə, Con və digər istehsalçılar
monopoliya yaratdı,

00:06:01.140 --> 00:06:03.990
yoxsa biz bunu Los Zapatosda
oliqopoliya adlandırmalıyıq?

00:06:03.990 --> 00:06:04.890
Bundan sonra ayaqqabı

00:06:04.890 --> 00:06:07.860
istehsalı bazarına daxil olmaq istəyən
hər kəs böyük

00:06:07.860 --> 00:06:09.810
əzmkarlığa və xeyli yüksək maliyyə

00:06:09.810 --> 00:06:11.850
imkanlarına malik olmalı idi.

00:06:11.850 --> 00:06:14.280
Bazara giriş maneələri olduqca artdı.

00:06:14.280 --> 00:06:16.110
Burada qalib gələn və itirən kimlər oldu?

00:06:16.110 --> 00:06:18.900
Bu monopoliya imtiyazlarından
açıq-aşkar şəkildə

00:06:18.900 --> 00:06:21.990
faydalananlar Con və
keçmiş yerli istehsalçılar idi.

00:06:21.990 --> 00:06:25.350
Onlar rahat ola bilərdi ki, yeni
yerli və ya xarici rəqibin

00:06:25.350 --> 00:06:28.020
meydana çıxma ehtimalı çox aşağıdır.

00:06:28.020 --> 00:06:30.960
Rotbardın qeyd etdiyi kimi, onların "Tələb əyrisi

00:06:30.960 --> 00:06:33.990
sərbəst bazar qiymətindən yuxarıda
qeyri-elastik və ya

00:06:33.990 --> 00:06:38.130
kifayət qədər az elastik" olarsa, onlar monopoliya
qiymətinə nail ola biləcəklər.

00:06:38.130 --> 00:06:41.190
Burada Conun işçilərinin də
qazanc əldə etməyi

00:06:41.190 --> 00:06:43.440
mümkün idi, çünki
əks halda, Con bazardakı mövqeyini itirərsə,

00:06:43.440 --> 00:06:45.660
onlar da işsiz qalacaqdı.

00:06:45.660 --> 00:06:46.980
Bəs itirən kimlərdir?

00:06:46.980 --> 00:06:50.670
Yüksək rüsumlarla məhdudlaşdırılan
xarici rəqiblər.

00:06:50.670 --> 00:06:53.130
Bununla yanaşı, bazara giriş maneəsi

00:06:53.130 --> 00:06:55.770
çox yüksək olduğundan potensial
daxili rəqiblər və

00:06:55.770 --> 00:06:58.260
daha az seçim imkanına malik olan,
habelə, daha az

00:06:58.260 --> 00:07:00.930
ayaqqabı təchizatı, yaxud
monopoliya qiymətləri

00:07:00.930 --> 00:07:03.080
səbəbindən yüksək məbləğ
ödəyən istehlakçılar.

00:07:03.840 --> 00:07:07.050
econclips.com saytına baş çəkin.

00:07:07.050 --> 00:07:09.870
Sizi YouTube kanalımıza abunə olmağa və

00:07:09.870 --> 00:07:12.060
Facebook səhifəmizi bəyənməyə
dəvət edirik.

00:07:12.060 --> 00:07:14.460
Keçidləri videoların açıqlama
hissəsində tapa bilərsiniz.