WEBVTT

00:00:00.120 --> 00:00:03.042
Осы жыл мезгілінде көп адам
қайырымдылыққа ақша береді.

00:00:03.042 --> 00:00:04.770
[қоңырау шылдыры дыбысы]

00:00:04.770 --> 00:00:08.100
Америкалықтар басқа елдерге қарағанда
қайырымдылыққа ең көп беретін халық,

00:00:08.100 --> 00:00:10.800
алайда қайырымдылық
кедейлікті жоймағасын,

00:00:10.800 --> 00:00:12.660
біздің үкімет:

00:00:12.660 --> 00:00:16.282
- Кедейлікке қарсы үздіксіз соғыс!
жариялады.

00:00:16.282 --> 00:00:18.000
[қол шапалақтау дыбысы]

00:00:18.000 --> 00:00:20.973
- Бұл соғыстың құны қазір
27 триллион доллар болды.

00:00:21.810 --> 00:00:25.230
Ол кейбір адамдарға көмектесті,
бірақ теріс әсерін де тигізді.

00:00:25.230 --> 00:00:27.990
Жаңа төменгі тап пайда болды,

00:00:27.990 --> 00:00:30.240
адамдар ұрпақтап кедей
боп қала береді,

00:00:30.240 --> 00:00:33.318
себебі тәуелсіз болуға тырыспайды.

00:00:33.318 --> 00:00:35.193
- Мен бұл жерге жәрдемақыға емес,

00:00:35.193 --> 00:00:37.513
жалақымды алуға келдім.

00:00:37.513 --> 00:00:40.350
- Мемлекеттік жәрдемақы адамдарға
сондай әсер ете алады.

00:00:40.350 --> 00:00:43.800
Адамдарды әлеуметтік мемлекетке
тәуелді етіп,

00:00:43.800 --> 00:00:47.190
оларға жұмыс жасамауға болады
деген ойды ұғындырады.

00:00:47.190 --> 00:00:49.230
- Ярон Брук әлеуметтік мемлекеттің
пайдасынан зияны көп

00:00:49.230 --> 00:00:51.870
деген пікірді
насихаттаушылардың бірі.

00:00:51.870 --> 00:00:55.350
Кедейлік деңгейіне қараңыз,
мемлекет араласпаған кезде

00:00:55.350 --> 00:00:59.160
америкалықтар өздері кедейліктен
құтылып шығатын еді.

00:00:59.160 --> 00:01:00.690
Жәрдемақы жүйесі енгізілгенде,

00:01:00.690 --> 00:01:03.480
әлі 7 жыл прогресс болды,

00:01:03.480 --> 00:01:04.920
бірақ сосын тоқтап қалды.

00:01:04.920 --> 00:01:06.840
- Мемлекет сізге жағдайыңызға қарай

00:01:06.840 --> 00:01:10.800
жәрдемақы немесе тамақ
алуға талон жібергенде,

00:01:10.800 --> 00:01:13.983
сізді тәуелді қылады.

00:01:15.090 --> 00:01:16.931
Бірақ, сіз жұмысқа орналасқан жағдайда

00:01:16.931 --> 00:01:18.900
жәрдемақыға мұқтаждығыңыз
азая бастайды.

00:01:18.900 --> 00:01:20.970
Сондықтан түсетін сомасы да
азая береді.

00:01:20.970 --> 00:01:25.080
- Қанша жұмыс жасасаң,
соншаға жәрдемақы азаяды.

00:01:25.080 --> 00:01:26.250
- Жағдайыңыз жақсара бастаса,

00:01:26.250 --> 00:01:28.140
сол бойда олар
жәрдемақыны тоқтатады.

00:01:28.140 --> 00:01:31.860
- Сіз жұмысқа орналасып,
жәрдемақыдан құр қаласыз.

00:01:31.860 --> 00:01:35.283
- Бірақ мемлекет жәрдемақы алуды
тоқтатуды ынталандырмайды,

00:01:36.510 --> 00:01:39.300
қайырымдылық ұйымдар кедейлікпен
күресуге үлес қосуда.

00:01:39.300 --> 00:01:41.040
- Бұл қайырымдылық қор
жаза мерзімін өтеп жатқан,

00:01:41.040 --> 00:01:41.940
өтеп болған және баспанасыз
жүрген ер-әйелдерге

00:01:41.940 --> 00:01:44.550
- жұмысқа орналасуға көмектеседі.

00:01:44.550 --> 00:01:46.320
- Жалақымды алған сайын,

00:01:46.320 --> 00:01:48.270
мен оны еңбегіммен тапқанымды білемін.

00:01:48.270 --> 00:01:51.003
Және осылай мен өмірімде
бірінші рет айта аламын.

00:01:52.110 --> 00:01:53.760
- Мен осы қайырымдылыққа
үлесімді қосамын,

00:01:53.760 --> 00:01:57.390
себебі, байқағаным, олар көбінесе
отырып шыққан,

00:01:57.390 --> 00:02:00.900
қазір қоқыс мекемесінде жасайтын
адамдарға көмектеседі.

00:02:00.900 --> 00:02:03.030
Бұл қайырымдылық оларға
жәрдемақыға тәуелді болмай,

00:02:03.030 --> 00:02:04.800
өз өмірлеріне жауапкершілік
алуға ынталандырады.

00:02:04.800 --> 00:02:07.650
Сондықтан олар бастарын тік көтеріп,

00:02:07.650 --> 00:02:09.810
жұмысын сүйіп, күліп жасап жүр.

00:02:09.810 --> 00:02:11.730
- Олар бізге тамақ алуға талон,

00:02:11.730 --> 00:02:13.024
басқа да мемлекеттік жәрдем
алуға рұқсат бермейді.

00:02:13.024 --> 00:02:14.130
GoFund қорында олай жасауға
тыйым салынған.

00:02:14.130 --> 00:02:15.300
Олар біз тәуелсіз болғанымызды,

00:02:15.300 --> 00:02:17.773
шығып, өз еңбегімізбен ақша
табуымызды қалайды.

00:02:17.773 --> 00:02:18.900
Өз өзіңе сеніміңді арттырады.

00:02:18.900 --> 00:02:20.610
- Алайда, бәрі қайырымдылықтар
ондай емес.

00:02:20.610 --> 00:02:24.750
Фэйсбуктың негізін қалаушысы
Ньюарк орта мектептері қорына

00:02:24.750 --> 00:02:27.150
- 100 миллион доллар
грантын берген.

00:02:27.150 --> 00:02:29.970
- Ол далаға кетті деуге болады.

00:02:29.970 --> 00:02:32.280
- Менің балдарыма бір
оқулық берілмеді.

00:02:32.280 --> 00:02:35.370
Әрине, мен ата-ана ретінде сол ақшаның
бәрі қайда кетті деп сұрауға құқылымын!

00:02:35.370 --> 00:02:36.945
- Ол жоқ.

00:02:36.945 --> 00:02:40.080
Нью Джерси мектептері
жақсарған жоқ,

00:02:40.080 --> 00:02:42.810
оқушылардың үлгерімі
жақсарған жоқ.

00:02:42.810 --> 00:02:45.060
Ақша ауаға кеткені анық.

00:02:45.060 --> 00:02:47.100
- Цукерберг бұдан хабардар ма?

00:02:47.100 --> 00:02:49.410
Ол, басқа миллиардерлер
сияқты ақшасын

00:02:49.410 --> 00:02:51.210
шаша бере алады,
себебі өте бай.

00:02:51.210 --> 00:02:53.790
- Бір адамның соншама көп байлыққа
ие болғаны дұрыс па?

00:02:53.790 --> 00:02:56.580
- Белсенділер оларды ұялтып,
ақшасын беруге итермелейді.

00:02:56.580 --> 00:02:58.560
- Олар бұдан да әлдеқайда
көбірек беруге тиісті емес пе?

00:02:58.560 --> 00:03:00.810
- Джефф Безос осы жақында
онсыз-да ауқатты

00:03:00.810 --> 00:03:04.380
климат өзгерістерін насихаттаушы
топтарға 10 миллиард берді,

00:03:04.380 --> 00:03:06.243
бірақ бұл да солшылдарды
тыныштандырмады.

00:03:07.320 --> 00:03:09.570
Наразылық білдірушілер оның
үйінің алдына жиналып,

00:03:09.570 --> 00:03:11.253
осы гильотинді құрастырды.

00:03:12.270 --> 00:03:14.973
Айтқысы келгені, байлардың
бастарын кесу керек.

00:03:15.960 --> 00:03:16.793
- Жетер.

00:03:16.793 --> 00:03:19.920
- Дегенмен, Джефф Безос сияқтылар

00:03:19.920 --> 00:03:22.140
өмірімізді жақсартқан жоқ па?

00:03:22.140 --> 00:03:24.183
Тапсырыстарымыз есігіміздің
алдына келіп тұрады.

00:03:25.320 --> 00:03:27.523
Олар жүздеген мың
адамдарды жұмысқа алып,

00:03:27.523 --> 00:03:31.140
кедей адамдарға маған
керегімді сату арқылы,

00:03:31.140 --> 00:03:33.300
күн көруге мүмкіндік береді.

00:03:33.300 --> 00:03:37.380
Басқаларда дым жоқ кезде,
ол соншалықты

00:03:37.380 --> 00:03:38.910
бай болғаны үшін, оған
адамдар жауызсың дейді.

00:03:38.910 --> 00:03:42.360
- Ол оның еңбегімен
тапқан ақшасы ғо.

00:03:42.360 --> 00:03:44.730
Біз біреудің ақшасын санап,
ол оны қалай жұмсау

00:03:44.730 --> 00:03:47.730
керегін шешіп бастасақ,
ол қоғамымызды

00:03:47.730 --> 00:03:49.950
кедейлікке ғана апарады,

00:03:49.950 --> 00:03:53.220
бұрыңғы тарихта да солай болған.

00:03:53.220 --> 00:03:55.260
Адамдарды кедейліктен
шығарған жүйе,

00:03:55.260 --> 00:03:57.000
ол капитализм жүйесі.

00:03:57.000 --> 00:04:00.450
- Тұтынушыларды зерттеуде көп жыл
тәжірибемнен ұққаным осы.

00:04:00.450 --> 00:04:03.480
Мемлекет кейбір нәрселер
үшін қажет,

00:04:03.480 --> 00:04:04.770
алайда ол көп жағдайларда тиімсіз,

00:04:04.770 --> 00:04:07.860
және бағдарламалары
тәуелділікке апарады.

00:04:07.860 --> 00:04:10.080
Одан қайырымдылық жақсы,
олар кімге ақша,

00:04:10.080 --> 00:04:13.560
кімге түрткі керегін
жақсы анықтап біледі.

00:04:13.560 --> 00:04:16.320
Бірақ бір қызығы, көп жағдайда
адамдар үшін ең тиімді жол

00:04:16.320 --> 00:04:19.323
– ол ашкөз, өз мүддесін ғана
көздейтін капитализм.

00:04:21.277 --> 00:04:24.360
- Адамдар 250 жыл бұрын

00:04:24.360 --> 00:04:26.946
қазіргі таңда Біріккен
Ұлттар Ұйымы төтенше

00:04:26.946 --> 00:04:29.977
кедейлікке жатқызатын
күніне 2 долларға,

00:04:29.977 --> 00:04:32.760
одан да төмен болмаса,
өмір сүрген.

00:04:32.760 --> 00:04:36.600
Жер шарында 94% адам
сол деңгейде күн көрген.

00:04:36.600 --> 00:04:41.190
Ал бүгін, 8% ақ пайыз
сол деңгейде.

00:04:41.190 --> 00:04:42.090
Неге?

00:04:42.090 --> 00:04:46.290
Қайырымдылық, шетелдік көмек
арқасында емес,

00:04:46.290 --> 00:04:48.390
адамдарды жұмысқа
алудың арқасында.

00:04:48.390 --> 00:04:50.070
Кәсіпорындар тиімді болу үшін

00:04:50.070 --> 00:04:53.220
дұрыс ынталандыру керек,

00:04:53.220 --> 00:04:55.800
тиімді бола алмаса
нарықта қала алмайды.

00:04:55.800 --> 00:05:00.090
Ал мемлекет олай
ынталандыра алмайды.

00:05:00.090 --> 00:05:02.520
- Онда кәсіпкерлер жаңалық
енгізумен айналыспай,

00:05:02.520 --> 00:05:06.480
неге қайырымдылықтарға
ақша беруге әуес?

00:05:06.480 --> 00:05:08.490
- [Баяндаушы] Тапсырыс берген уақыттан
30 минут ішінде,

00:05:08.490 --> 00:05:10.380
тұтынушы оны алады.

00:05:10.380 --> 00:05:11.460
- Олар адамдарға ұнағысы келеді.

00:05:11.460 --> 00:05:15.210
Олар экономикалық та
моральдық та тұрғыдан

00:05:15.210 --> 00:05:19.050
жалған идеяларға еруде.

00:05:19.050 --> 00:05:20.760
Және, өкінішке орай,
соның нәтижесінде,

00:05:20.760 --> 00:05:23.148
олар өздерінің де,
жалпы қоғамның да,

00:05:23.148 --> 00:05:26.250
оның ішінде кедейлер де бар,

00:05:26.250 --> 00:05:28.050
мүдделеріне қарсы
әрекеттер жасауда.

00:05:30.210 --> 00:05:32.310
- Бұл видеолар сізге
пайдалы деген үміттеміз.

00:05:32.310 --> 00:05:34.290
Оларды жасауға бізге
сіздің көмек қажет,

00:05:34.290 --> 00:05:37.263
егер сізге қиын болмаса
ұнайды батырмасын баса кетіңіз.

00:05:39.370 --> 00:05:41.953
[әуен]